Sosyometri Nedir? Nasıl Uygulanır?

Sosyometri Nedir? Nasıl Uygulanır?

Sosyometri Nedir? Sosyometriyi tanımlayacak olursak: bir grubun içindeki toplumsal ilişkileri ve etkileşim örüntülerin incelemek amacıyla uygulanan bir tekniktir. Okulların PDR servisinde uygulanan test dışı tekniklerden bir tanesidir.sosyometri nedir

Sosyometri sayesinde sınıflardaki arkadaş örüntülerini, sınıftaki grupları, klikleri, yalnızları,  sınıfın en çok sevilen öğrencisini, lider öğrencisini saptayabiliriz.

Bu bilgiler PDR servisinde sunulan hizmetlerin planlanmasında kullanılabilir. Sınıftaki kümeleşmeler saptandığında sınıftaki problemleri çözmek daha kolay olacaktır. Sosyometri ve Sosyogram Çizim Programı yazının sonunda sunulmuştur.

Sosyometri Uygulanırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Nelerdir?

  • Öncelikle sosyometri uygulama amacı belirlenmelidir. Ders çalışma grubu oluşturma amacıyla yapılan bir sosyometri de “Haftasonu kimlerle pikniğe gitmek istersiniz?” sorusu anlamsız olacaktır. Sosyometri sorusunun amaca uygun olması gerekiyor. Bu amaca yönelik bir sosyometride “Yılsonu ödevi için kimlerde çalışmak isterseniz?” daha uygun olacaktır.
  • Tüm rehberlik test ve test dışı envanterlerde olduğu gibi sonuçların gizli tutulacağı belirtilmelidir.
  • Testi uygulayan öğretmenle sınıf arasında sağlıklı bir iletişimin olması gerekiyor.
  • Sosyometri uygulama zamanı iyi ayarlanmalıdır. Sosyometri uygulanacak grubun birbirini tanıyacak kadar zaman geçirmesi gerekiyor.
  • Grubunun dinamiklerinin zaman içinde değişeceği de göz önüne alınarak, belirli aralıklarla tekrarlanmalıdır.
  • Sosyometride kullanılacak sorular basit ve anlaşılır olmalıdır.

Sosyometri Nasıl Uygulanır?

  • Güvenli bir sınıf ortamı sağlandıktan sonra bireylere verilecek durum ve cevaplama kağıtları dağıtılır.
  • Öncelikle Ad Soyad, Sınıf ve Tarih gibi bilgilerin yazılması istenir.
  • Verilen durum için 1., 2. ve 3. derece tercih ettiği bireylerin isimlerini öncelik sırasına göre yazılması istenir. Yazdıkları isimleri kimseye göstermemeleri gerektiği belirtilir.
  • Eğer Okulda uygulanıyorsa, kağıtlara sadece kendi sınıfından arkadaşlarını yazabileceği belirtilmelidir.
İlginizi Çekebilir  Psikolojik Danışmanın (PDR) Çalışma Koşulları

Sosyometri Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

  • Uygulama yapılan grubun listesi değerlendirme tablosuna yazılır.
  • Toplanan cevap kağıtları bu sıraya güzel dizilir.
  • Öğrencilerin kağıtları numaralandırılır.
  • Tek tek kağıtlar değerlendirmeye alınır. Her öğrencinin seçilme derecesi yatay olarak sıralanan seçen öğrenciyle kesişen sütuna rakam olarak yazılır.
  • Her secim için birinci sırada seçilen öğrenciye 3, ikinci derecede seçilen öğrenciye 2, üçüncü derecede seçilen öğrenciye 1 puan verilir. Bu işlem bittikten sonra sonuçlar puanlamaya işlenir.
  • Öğrencilerin seçilme puanları tespit edilerek toplam puan bölümüne yazılır.
  • Kızlar daire, erkekler üçgenle temsil edilir.
  • Birinci dereceden seçimde en yüksek puan alan öğrenciden başlanarak tablo hazırlanır.
  • Karşılıklı seçimlerde karşılıklı ok kullanılır.
  • Çıkan sonuca göre sosyogram tablosu hazırlanır.

Sosyogram Nasıl Yorumlanır?

  Hazırlanan sosyogram bize sınıftaki sosyal etkileşim ağı hakkında bilgiler verir. Sosyogramda tespit edilen kişilik tipleri ya da ilişki türleri şunlardır:

  1. Liderler: Bunlar sınıfta ya da grupta bulunan diğer üyeler tarafından en çok tercih edilen dolayısıyla fikirlerine başvurulan ve kararlarına uyulan kişilerdir. Sınıfta kimin kararları güvenilir veya kimin izinden gidersiniz? şeklinde sorulan soruya alınan cevaplarla sınıftaki lider ya da  liderleri tespit etmek mümkündür.
  2. Yalnızlar: Sınıfta veya gruptaki üyelerden hiç biri tarafından seçilmemiş kimselerdir. Öğrencinin kendisi ve ailesi ile yapılan görüşmelerle, sınıf içi ve dışı yapılan gözlemlerle ve arkadaşları ve öğretmenleri ile görüşülerek onu yalnızlığa iten nedenler araştırılmalıdır.
  3. Çekimserler: Arkadaşları tarafından yazıldığı halde kendisine verilen sayıda arkadaş adı yazmada çekimser davrananlardır.
  4. Dengesizler: Kendilerini isteyenleri istemeyip başkalarını isteyenlerdir.
  5. Klikler: Gruptan soyutlanmış ama kendi arlarında ilişkili yani birbirlerini seçen alt gruplardır. Bunlar bir çete grubu gibi birbirlerine çok bağlıdırlar ve grubun bütünlüğünü bozabilirler.
İlginizi Çekebilir  Tercih Yaparken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Yorumlama yapılırken klikleri teşkil eden öğrencilerin hangi nedenlerle bir araya geldikleri araştırılmalıdır.

Sosyogram kişilik tipleri veya ilişki türleri hakkında bilgi verir, Fakat ilişkilerin nedenleri konusunda ipuçları vermez. Sosyogram sonucuna göre öğrencilere uygun yardımın sağlanabilmesi için aşağıdaki soruların cevabı aranmalıdır;

  • Öğrenciler arasında gruplaşmalar, klikler var mıdır?  Niçin?
  • Sınıf veya grup bir bütün mü, yoksa parçalanmış mı?
  • Üyeler arasında 1.,2.ve 3. Derece yakınlaşmalar var mıdır? Niçin?
  • Grup lideri olarak seçilen öğrencinin beden, zihin, sosyal, duygusal ve kişilik özellikleri nelerdir?  Bu özellikler toplumca beğenilen özellikler mi yoksa bunun karşıtı mı?
  • Öğrencilerin lider olarak seçtikleri kimsede kullandıkları değerler, standartlar veya kriterler nelerdir?
  • Grupta hiç istenmeyen öğrenciler varsa bunların istenmeme nedenleri nelerdir?

Sosyometri Çizim Programı

Sosyogram için bir program geliştirilmiş, işlemleri pratik ve çabuk yapmanızı sağlıyor. İlgilenen arkadaşlar Sosyometri Hazırlama Programına Buradan göz atabilir.

Sosyometri Nedir? yazımızı burada sonlandırıyoruz. soru ve görüşleriniz için yorum bölümünü kullanabilirsiniz.

Yorumlar ve Sorular

avatar
  Yazıma cevap geldiğinde bana haber ver.  
Haberdar et