Sosyal Psikoloji Nedir?

Sosyal Psikoloji Nedir?Sosyal Psikoloji Nedir?

Sosyal Psikoloji nedir sorusuna birkaç tanım yanıt verecek olursak. Bireylerin düşünce, duygu ve davranışlarının, başkasının gerçek, hayal edilen ya da zimni varlığından etkileniş tarzını anlama ve açıklama çabasıdır(Allport,1968).  Bir başka tanımda ise ” İnsanların başkaları hakkında nasıl düşündüklerini, onları nasıl etkilediklerini ve onlarla nasıl ilişki kurup etkileştiklerini bilimsel olarak araştıran bir bilim dalıdır.(Taylor, Peplau ve Sears, 2012). İnsanları, insanlar arasındaki ilişkileri ve insanların çeşitli olaylar veya durumlar içerisinde birbiriyle olan etkileşimini inceler.

Sosyal Psikolojiyi toplum içindeki bireyin davranışlarındaki değişimi inceleyen bilim dalı olarak ele alabiliriz. Toplum içindeki bireyin davranışlarındaki değişimi sosyal ortamlarda inceler, dolayısıyla daha çok bireydeki davranış ve tutum değişimini incelemeye yönelik bir bilim dalıdır. Bireyin üstündeki sosyal etki üzerinde durulmakta, bireyin davranışları bu sosyal etki çerçevesinde ele almaktadır.

1908 yılında iki sosyal bilimci tarafından birbirlerinden bağımsız olarak iki sosyal psikoloji kitabı yazılmıştır. Bu yazarlardan biri psikolog diğeri ise sosyologtu. Bu sosyal psikolojinin hem sosyolojiden hem de psikolojiden yararlandığını gösteriyor. Ayrıca ikili olarak ele alınıyor.

Psikolojik Sosyal Psikoloji Nedir?

Psikolojik Sosyal Psikoloji” yani çalıştığı durumlar içten dışa, bireyden çevreye doğru incelemeye yöneliktir. Temel amaç bireyin davranışını ve bunun sebeplerini sosyal bir çevre içinde, birey düzeyinde anlamaya çalışmaktır. Bazı görüşler sosyal psikolojiyi genel psikolojinin bir alt dalı olarak ele alır. Fakat sosyal psikoloji sosyal davranışa önem verir, genel psikoloji çevre ile ilişkide bilişsel, duygusal, güdüsel süreçlere önem verir.

İlginizi Çekebilir  Sosyal Öğrenme Kuramı Nedir? Örnekleri Nelerdir?

Sosyolojik Sosyal Psikoloji Nedir?

Sosyolojik sosyal psikoloji” ise daha çok olaylar dıştan-içe çevreden merkeze inceler. Araştırma konusu olarak kişinin iç olayları ile ilgili değil, sosyal çevre ya da grupları ele alır. Bu görüşte sosyal psikolojinin sosyolojinin bir alt dalı olarak görür. Ancak yine burada inceleme birimi olarak ele alınan konular farklılık gösterir. Sosyoloji sorunları, araştırma yaptığı konular toplum düzeyinde inceler, sosyal psikoloji ise araştırma birimi daha dar bir çerçevede “kişi-çevre etkileşimi” olarak ele alınır.

Sosyal Psikolojinin Konusu Nedir?

Sosyal psikoloji araştırmacıları, insanları ve toplumsal olayları nasıl algıladığımızı, başkalarını nasıl etkilediğimizi ve insan ilişkilerinin doğasını araştırırlar. Bunu yaparken de bilimsel yöntemleri kullanırlar (Taylor, Peplau ve Sears, 2012).

Ancak ne birey toplumdan ayrı olarak incelenebilir ne toplum bireyden ayrı olarak incelenebilir. Toplum ve birey sürekli birbirini etkileyen, geliştiren ve değiştiren bir süreç içerisindedir. Birey toplumun içindedir. Toplum ise değerler, normlar ve tutumlar aracılığıyla bireyin içindedir. Toplum bireyi ne derece etkiliyorsa, bireyde toplumu etkiliyor.

Sosyal psikoloji’nin konusu birey-toplum ya da daha özel olarak birey-grup etkileşimidir. Sosyal psikolojinin varlığından bir yana bu ikili yaklaşım devam etmektedir. Bununda olumlu katkısı olmuştur. İki yaklaşım nedeniyle araştırmalar çeşitlenmiştir. Yani iki görüş açısından da araştırmalar ve deneyler yapılagelmiştir.

Sosyal psikoloji’nin yapı taşları psikoloji ve sosyolojiden gelmektedir. Bu iki disiplinin birleşim noktasından oluşur. Bu iki alanında kesin olarak bir görüş geliştiremediği olaylara, sosyal psikoloji görüş geliştirme arayışına girmiştir. Mesela psikoloji kişilik konusunda bize aydınlatıcı bilgiler verir, ama konu liderliğe gelince yeterince açıklayıcı bilgiler verememektedir. Çünkü liderlik deyince kişinin özellikleri yanı sıra toplumun yapısı da önemlidir. Yani kişilik özellikleriyle toplumun özelliklerini aynı çerçevede ele alıp, görüş geliştirilmesi gereken bir alandır. Aynı şekilde grup yapısı ve dinamiği üzerine ne psikoloji ne sosyoloji tam bir görüş geliştiremez. Çünkü Grup Yapısı ve Dinamiğinin açıklanması için aynı çerçevede hem psikolojinin konusu kişi ele alınmalı, hem sosyolojinin konusu grup ele alınmalıdır.

İlginizi Çekebilir  Rehabilitasyon Nedir? Rehabilitasyon Merkezi Ne İş Yapar?

Ders olarak birçok Üniversitenin PDR ve Psikoloji bölümlerinde okutulmaktadır. Toplumdaki insan davranışlarına ve yargılara farklı bir gözle bakacağınız, ufkunuzu açacak en eğlenceli  derslerden birisidir. İnsanların yargılarının nasıl oluştuğu ve değiştiği, önyargılar, grup içindeki insanın grup üyelerine uyma eğilimini, insanın içindeki itaat arzusunu ve sonuçlarını (Milgram Deneyi) çarpıcı deneylerle öğreneceksiniz.

Sosyal Psikolojiye Katkıda Bulunmuş Önemli Şahsiyetler

Muzaffer Şerif

Sosyal Psikolojinin bir bilim olarak gelişiminde büyük katkıları olmuştur. 1936 yılında bu alandaki deneylerini ilk defa laboratuvar ortamına taşıyan Muzaffer Şerif, otokinetik etki deneyini yapıyor. Amacı ise Belirsiz bir fiziksel gerçekliğin olduğu ortamda insanların grup ve bireysel olarak yargılarının değişimini gözlemek.

Kurt Lewin ve Öğrencileri

Kurt Lewin ve Öğrencilerinin 2. dünya savaşının hemen öncesindeki Grup Dinamiği çalışmaları ile Grup yapısını ve sürecini kuramsal olarak incelemişlerdir. Böylece grup yapısının sosyal psikolojideki işleniş biçimini belirlemişlerdir.

Solomon Asch

Solomon Asch 1951 yılında yaptığı uyma deneyi ile alanına önemli katkılarda bulunmuştur. Asch’ın deneyinde amaç ise kişinin fiziksel gerçekliğin belirli olduğu bir durumda grubun fiziksel gerçekliğe ters kararına, yanlış olduğunu bile bile uyma davranışını gösterip göstermeyeceğidir.

Sosyal Psikoloji Deneyleri ile İlgili Filmler

Sosyal Psikoloji Deneyleri birçok filme konu oluyor. Filmleri izlemek hem bu deneyler hakkında daha ayrıntılı bilgi sağlıyor hemde deneyin amacını ve sonuçlarını kavramayı kolay ve eğlenceli hale getiriyor. Burada sizlere birkaç filmin tanıtımını yapmak istedik.

  1. Zimbardo Deneyini anlatan Das Experiment Filmi yazısı için Buraya Tıklayabilirsiniz.
  2. Milgram Deneyini anlatan Experimentel Filmi yazısı için Buraya Tıklayabilirsiniz.
İlginizi Çekebilir  Psikolojik Danışma Nedir?

Yorumlarınızı ve görüşlerinizi aşağıdaki bölümüne yazabilirsiniz.

 

KAYNAKÇA

Prof.Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı, Günümüzde İnsan İnsanlar; Sosyal Psikolojiye Giriş,İstanbul,2010

2
Yorumlar ve Sorular

avatar
  Yazıma cevap geldiğinde bana haber ver.  
En Yeniler Eskiler
Haberdar et
Osman kısa
Ziyaretçi
Osman kısa

Muzaffer şerif deneyini öğrenmeye girmiştim eklerseniz sevinirim.

cabbar
Ziyaretçi
cabbar

sosyal piskoloji ne acayip bir şey miş teşekkürler