Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

kişilik bozukluğu

Kişilik Bozukluğu Nedir?

Kişilik bozukluğu nedir konusunda aklınızdaki soruları cevaplamadan önce kişilik nedir konusuna açıklık getirmek gerekiyor.

Kişilik;  bir insanı tarif edebildiğiniz en dominant özelliktir. Diğer özellikleri bu özellik yanında kıymetsiz kalır. Kişinin kendisi için de önemli olan bu özelliğidir. Hayatını bunun etrafına kurar ve de kişilik bozuklukları belirtilerini gösterse bile bu özellikten rahatsız değildir.

Kişilik Bozukluğu Belirtileri

İnsanın hayatını kişilik özellikleri etrafına inşa ettiği ve diğer tüm özellikleri arasında en kıymetli gördüğü bu özelliklerinin kişilik bozukluğu olarak adlandırılabilmesi için belirtilerin aşağıdaki özel durumları karşılaması gerekmektedir. Kişilik bozukluğu olan insanların özellikleri;

  1. Egosantrik Olma: Kişinin özelliklerinden herhangi bir rahatsızlık duymaması, öz eleştiride bulunmaması durumudur. Ona göre kendi özellikleri ve davranışları en doğrudur.
  2. Hastalık Oryantasyonu: Değişimi her zaman çevreden beklerler ve kendilerini değiştirmezler. Kişi bunun bir rahatsızlık olduğunun farkında değildir
  3. Ergenlik Dönemi: Kişilik gelişiminin olgunlaşması açısından ergenlik döneminden sonrası için belirtilerin varlığı araştırılır. Ergenlik dönemi öncesinde de gelişimsel olarak belirtilerin nasıl ilerlediğine bakılır.
  4. Semptomlar: Kişilik bozukluğunun özellikleri semptom şeklinde ortaya çıkıp akut-reaktif evre olarak görülmez. Kişi her zaman öyledir.

Kişilik Bozukluğu Türleri

Kişilik bozuklukları A Grubu, B Grubu ve C Grubu olarak üç grupta incelenir. Kişilik bozukluğu nedir ile ilgili yazdığımız özellikleri yukarıdaki dört özel durum ile karşılaştırıp yorumlamak gerekmektedir. Açıklamaların özet niteliğinde olduğu da unutulmamalıdır.

İlginizi Çekebilir  Panik Atak Nedir? Belirtileri Nelerdir?

A Grubu Kişilik Bozuklukları: Paranoid – Şizoid – Şizotipal

B Grubu Kişilik Bozuklukları: Antisosyal – Borderline – Histrionik – Narsistik

C Grubu Kişilik Bozuklukları: Kaçınan – Bağımlı – Obsesif Kompülsif – Pasif Agresif

Paranoid Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Kuşkucu, diğer insanlara karşı yoğun güvensizlik, ince ayrıntıları fark etme
  • Alıngan, eleştirilere çok duyarlı olma
  • Kinci, insanların “gerçek” niyetlerini bulmak için çok çaba harcama
  • Kıskançlık, şüphe duydukları durumları yanlış ve kötüye yorumlama

Şizoid Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Yalnız ve izole, ilişki kurmamayı tercih etme
  • İçe dönük, yakın ilişkilerden uzak durma, topluma karışmama
  • Kolay arkadaşlık kuramama ve yalnızlığı isteme
  • Soğuk, itici tavırlar

Şizotipal Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Paranoya veya şüphecilik
  • Referans düşünceleri, tesadüfi yaşanan olayların kendileri ile alakalı olduğu düşüncesi
  • Mistik inançlar ve sihirsel düşünceler, kültürel değerlere uygun olmayan sihirli inanışlar
  • Algı yanılsamaları, uyumsuz duygulanım

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Yasalara ters düşen veya saldırganlık içeren davranışları ders almaksızın tekrar yapma
  • Sosyal norm ve davranışlara uymayan eylemlerde bulunma eğilimi
  • Olumlu insan ilişkileri kurmakta zorlanma
  • Kendilerini suçsuz göstermek için elinden geleni yapar yerine göre çok ince ve kibar davranışlarda bulunma
  • Diğer insanları suçlama eğilimi
  • Dürtüsel hareket etme, davranışın sonunu düşünmeme
  • Genetik yönü olabilir

Borderline Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Öngörülemez, duygu ve davranışlarda tahmin edilemez değişkenlik
  • Kendine zarar verici davranışlar, terk edilmeye karşı aşırı duyarlılık
  • Boşlukta yaşıyor olma inancı, hayatındaki büyük boşluğu doldurma çabası
  • Çevreyi tam-iyi veya tam-kötü gibi uç noktalarda değerlendirme ve bu iki düşünce arasında gidip gelme
  • Hızlı yaşama, antisosyal ataklar görülebilir, madde kullanımı olabilir
İlginizi Çekebilir  Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir? OKB Belirtileri-Örnekleri

Histrionik Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Daha çok kadınlarda görülür
  • Dikkat merkezi olma isteği
  • Abartılı duygusal tepkiler, baştan çıkarıcı davranışlar, çekici ve gösterişli olma çabası
  • Cinselliği kullanarak ilgi çekme, fiziksel özellikleri öne çıkartma, yalan öyküler anlatma
  • Zevk verici şeyleri ertelemede yetersizlik
  • Cinsellik ile ilgilidirler ancak cinsel yaşamlarında korku ve kısıtlamalar görülebilir

Narsistik Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Sürekli takdir edilme ve övgü alma isteği
  • Kendisini aşırı beğenme, hep özel olmayı isteme
  • Öz eleştiri yapmaları söz konusu bile değil, eleştiriye dayanamama
  • Diğer insanları anlamaya çalışmaktan uzak

Kaçınan / Çekingen Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Mahcubiyet ile mütevazılık arasında davranış biçimi
  • Korkak, utangaç, çekingen ve kaçınan özellikler gösterme
  • Yanlış bir şey yapmaktan korkma
  • Toplumsal ilişkilerde kısıtlı,  sosyal açıdan izole bir meslek seçimi
  • Eleştirilme ve yetersizlik korkuları

Bağımlı Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Karar vermede ve sorumluluk almada zorlanma
  • Eyleme geçememe, bir başkasının desteği ile bir şeyleri yapma
  • Talepkar olur anca neyi istediğinde kararsızdır
  • Çevresinde kendisine destek veren birisini bulundurma isteği vardır
  • Reddedilme ve terk edilme korkusu öne çıkar

Obsesif – Kompülsif Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Kuralcı, titiz, aşırı düzenli ve mükemmeliyetçi
  • İş sorumluluğuna düşkün, kurallara, ayrıntılara aşırı şekilde dikkat etme ve organize etme
  • Kararsız, evhamlı ve ayrıntıcı
  • Estetik ve ahlaki değerlerinde tutucu
  • Kendisini ve çevresini kontrol altında tutma

Pasif – Agresif Kişilik Bozukluğu Özellikleri

  • Erteleme, üşenme, vazgeçme, bahane bulma
  • Diğer kişilere karşı tepkisini gösteremeyen kişiler
  • Saldırganlığa pasif yollardan başvurmak örneğin yapılması gereken bir işi geciktirmek ya da eksik yapmak gibi
İlginizi Çekebilir  Halo Etkisi Nedir? Halo Etkisi Örnekleri

Kişilik Bozuklukları Tedavisi

Kişilik bozuklukları vakalarının tedaviye başvurma oranı oldukça düşüktür. Çünkü kişiye göre kendisi normaldir ve kendisinin öyle olmasına alışmıştır, herhangi bir problem yoktur. Kişiliğin tedavisi olur mu? diye düşündüğümüz zaman elbette bir insanın en önemli özelliklerinin tedavisi kolay değildir. Bozukluk diye adlandırılan özelliklerin insan hayatında oluşturduğu etkilerden; anksiyete, depresyon veya tehlikeli davranışlar ile hatalı düşünme biçimleri konularında tedaviden söz edilebilir.

Kişilik bozuklukları temelli anksiyete, hatalı düşünme, depresyon, tehlikeli davranışa yatkın olma gibi problemlerin tedavisinde ise uzun süreli bireysel terapiler önerilmektedir.

Kişilik Bozukluğu Nedir ? yazımız ile ilgili sormak istedikleriniz için yorum bölümünü kullanabilirsiniz.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? ve Stres Nedir ve Stresle Nasıl Baş Edilir? makalemizi okuyabilirsiniz.

1
Yorumlar ve Sorular

avatar
  Yazıma cevap geldiğinde bana haber ver.  
En Yeniler Eskiler
Haberdar et
xxkişiliksizmorukxx
Ziyaretçi
xxkişiliksizmorukxx

neyi okusam bende var 😀